บรรเลง

วงเครื่องสายวงเล็ก หรือที่เรียกว่า วงเครื่องสายเครื่องเดี่ยว เป็นวงที่ประกอบด้วยเครื่องดนตรีที่เป็นเครื่องสายไทย อย่างละ 1 ชิ้น ได้แก่

จะเข้ 1 ตัว, ซอด้วง 1 คัน, ซออู้ 1 คัน, ขลุ่ยเพียงออ 1 เลา, ฉิ่ง 1 คู่, โทน-รำมะนา 1 คู่, 

กรับพวง 1 สำรับ, ฉาบเล็ก 1 คู่, โหม่ง 1 ใบ

เป็นวงขนาดเล็ก เหมาะสำหรับการบรรเลงสร้างบรรยากาศการรับรองในพื้นที่

วงปี่พาทย์เครื่องคู่ ประกอบด้วยเครื่องดนตรี ดังนี้

ระนาดเอก, ระนาดทุ้ม, ฆ้องวงใหญ่, ฆ้องวงเล็ก, ขลุ่ยเพียงออ, ฉิ่ง, กลองแขกตัวผู้ - กลองแขกตัวเมีย, ฉาบ, กรับ, โหม่ง วงปี่พาทย์นี้หากปรับเปลี่ยนให้ระนาดเอกใช้ไม้แข็ง ฆ้องวงใช้ไม้หนัง และใช้เครื่องเป่าเป็นปี่ใน จะเรียกว่าวงปี่พาทย์ไม้แข็งเครื่องคู่ อีกทางหนึ่งหากเปลี่ยนไปใช้ไม้นวม และเครื่องเป่าเป็นขลุ่ยเพียงออ จะเรียกว่าวงปี่พาทย์ไม้นวมเครื่องคู่

วงปี่พาทย์เครื่องคู่ เป็นวงดนตรีไทยประเภทหนึ่งที่พัฒนามาจาก วงปี่พาทย์เครื่องห้า โดยมีการเพิ่มเครื่องดนตรีที่มีเสียงคู่กัน เพื่อให้วงมีความสมบูรณ์ มีสีสัน และสามารถสร้างแนวทำนองที่หลากหลายมากขึ้น การพัฒนารูปแบบวงเกิดขึ้นตามวิวัฒนาการของดนตรีไทย โดยเฉพาะในช่วง สมัยรัตนโกสินทร์ ซึ่งมีการปรับปรุงและเพิ่มจำนวนเครื่องดนตรีให้เหมาะสมกับลักษณะการบรรเลงและการแสดง

วงปี่พาทย์เครื่องคู่มีลักษณะสำคัญ คือ การเพิ่มเครื่องดนตรีประเภทเครื่องตีและเครื่องเป่าจากวงปี่พาทย์เครื่องห้าให้มีจำนวน “คู่” มากขึ้น เช่น ระนาดเอกคู่กับระนาดทุ้ม ฆ้องวงใหญ่คู่กับฆ้องวงเล็ก และเพิ่มปี่ในเข้ามาเป็นส่วนสำคัญของวง ทำให้เกิดความแตกต่างของระดับเสียงและแนวทำนองอย่างชัดเจน

วงปี่พาทย์เครื่องคู่ ในลักษณะนี้นิยมใช้ในการบรรเลงเพลงทั่วไป