พิธีกรรม

วงปี่พาทย์เครื่องคู่ ประกอบด้วยเครื่องดนตรี ดังนี้

ปี่ใน, ระนาดเอก, ระนาดทุ้ม, ฆ้องวงใหญ่, ฆ้องวงเล็ก, ฉิ่ง, ตะโพน, กลองทัด (หากใช้บรรเลงเพลงไทยทั่วไปให้ใช้กลองแขกแทนตะโพน กลองทัด)

วงปี่พาทย์เครื่องคู่ เป็นวงดนตรีไทยประเภทหนึ่งที่พัฒนามาจาก วงปี่พาทย์เครื่องห้า โดยมีการเพิ่มเครื่องดนตรีที่มีเสียงคู่กัน เพื่อให้วงมีความสมบูรณ์ มีสีสัน และสามารถสร้างแนวทำนองที่หลากหลายมากขึ้น การพัฒนารูปแบบวงเกิดขึ้นตามวิวัฒนาการของดนตรีไทย โดยเฉพาะในช่วง สมัยรัตนโกสินทร์ ซึ่งมีการปรับปรุงและเพิ่มจำนวนเครื่องดนตรีให้เหมาะสมกับลักษณะการบรรเลงและการแสดง

วงปี่พาทย์เครื่องคู่มีลักษณะสำคัญ คือ การเพิ่มเครื่องดนตรีประเภทเครื่องตีและเครื่องเป่าจากวงปี่พาทย์เครื่องห้าให้มีจำนวน “คู่” มากขึ้น เช่น ระนาดเอกคู่กับระนาดทุ้ม ฆ้องวงใหญ่คู่กับฆ้องวงเล็ก และเพิ่มปี่ในเข้ามาเป็นส่วนสำคัญของวง ทำให้เกิดความแตกต่างของระดับเสียงและแนวทำนองอย่างชัดเจน

วงปี่พาทย์เครื่องคู่ ในลักษณะนี้นิยมใช้ในการบรรเลงประกอบพิธีกรรม