ขลุ่ยหลิบ

มีลักษณะเป็นทรงกระบอก ทำจากไม้ไผ่ หรือไม้เนื้อแข็งเป็นหลัก มีเสียงอยู่ในระดับสูง มีน้ำเสียงสูงแหลม สามารถใช้บรรเลงได้ทั้งในวงเครื่องสายเครื่องคู่ วงมโหรีเครื่องคู่ 

ขลุ่ยหลิบประกอบด้วยส่วนสำคัญ ได้แก่

1. เลาขลุ่ย – ตัวลำขลุ่ย ทำจากไม้ไผ่หรือวัสดุสังเคราะห์ในขลุ่ยสมัยใหม่ 

2. ดาก – ส่วนที่ใช้สำหรับสร้างช่องลมและควบคุมลมที่เป่าเข้าไปในตัวขลุ่ย 

3. ปากนกแก้ว – ช่องสำหรับบังคับกระแสลมให้เกิดเสียง 

4. รูนิ้ว – รูสำหรับใช้นิ้วเปิด–ปิดเพื่อเปลี่ยนระดับเสียง 

5. รูร้อยเชือก – ใช้สำหรับร้อยเชือกประดับหรือแขวนขลุ่ยในรูปแบบดั้งเดิม 

6. รูบังคับเสียง 7 รู สำหรับใช้นิ้วมือเปิด–ปิดเพื่อเปลี่ยนระดับเสียง

ผู้บรรเลงเป่าลมผ่านดากขลุ่ย ให้เกิดลมผ่านรูปากนกแก้วเพื่อเกิดเสียง จากนั้นใช้นิ้วมือเปิด–ปิดรูบังคับเสียงเพื่อเปลี่ยนระดับเสียงที่แตกต่างกัน